NotebookLM เป็นเครื่องมือ generative AI จาก Google ที่ใช้ในการจดบันทึก โดยผสมผสานกับโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (LLM) เปรียบเสมือนกับการมีสมุดจดบันทึกที่มีผู้ช่วยเป็น AI ในการสรุปและตอบคำถาม จุดเด่นของ NotebookLM คือ การจำกัดขอบเขตของข้อมูลให้อยู่ในเอกสารหรือแหล่งข้อมูลที่เราป้อนเข้าไป ซึ่งแตกต่างจาก generative AI ที่เป็น chatbot ทั่ว ๆ ไปที่อาศัยการเรียนรู้เชิงลึกจากชุดข้อมูลขนาดใหญ่ที่ใช้ในการฝึก ทำให้ NotebookLM สามารถสรุปหรือตอบคำถามโดยจำกัดการเรียนรู้จากแหล่งข้อมูลที่เราป้อนเข้าไป นอกจากนี้ยังมีฟีเจอร์ที่น่าสนใจหลากหลาย เช่น สร้างสไลด์อัตโนมัติ สร้างแบบทดสอบโดยใช้ข้อมูลจากไฟล์ที่เราอัปโหลดเองทำให้ไม่เกิดการหลอนของข้อมูล (AI Hallucinations)
ทั้งผู้สอนและผู้เรียนสามารถใช้ NotebookLM เป็นเครื่องมือช่วยในการเรียนการสอนได้อย่างหลากหลาย เช่น ผู้สอนอาจใส่เนื้อหาวิชา เอกสารประกอบการสอน แหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ เข้าไป และให้ NotebookLM สรุปประเด็นสำคัญจากแหล่งข้อมูลเหล่านั้น เพื่อจัดทำสรุปใจความสำคัญ ผู้เรียนสามารถใช้ NotebookLM ในการสรุปเนื้อหาจากเอกสารหรือแหล่งข้อมูลต่าง ๆ เพื่อใช้ในการทบทวนบทเรียน รวมไปถึงการให้ NotebookLM วิเคราะห์และเสนอแนะแนวทางในการปรับปรุงเอกสาร หรืองานมอบหมายที่จัดทำขึ้น นอกจากนี้ NotebookLM ยังสามารถช่วยในการทำวิจัย โดยสามารถวิเคราะห์และสรุปเนื้อหา รวมถึงการตอบคำถามจากงานวิจัยหลาย ๆ แหล่งที่ป้อนเข้าไป
ผู้ใช้สามารถใช้งาน NotebookLM ได้ที่ https://notebooklm.google เมื่อเข้าสู่ระบบแล้วสามารถสร้างสมุดโน๊ตใหม่ได้โดยคลิกที่ Create new notebook
ขั้นแรก เราต้องใส่แหล่งข้อมูลเพื่อให้ NotebookLM เรียนรู้ โดยแหล่งข้อมูลหรือ sources สามารถเป็นไฟล์เอกสาร PDF ไฟล์เสียง รวมไปถึงการแนบไฟล์จาก Google Drive เว็บไซต์ วิดีโอจาก YouTube หรือการพิมพ์ตัวอักษรโดยตรง โดยสามารถเพิ่มแหล่งข้อมูลหลายรายการได้
เมื่อเพิ่มแหล่งข้อมูลแรกแล้ว NotebookLM จะแสดงหน้าต่างสำหรับปฏิสัมพันธ์กับระบบ โดยส่วนของ Sources จะแสดงแหล่งข้อมูลที่เราป้อนเข้าไป สามารถเพิ่มแหล่งข้อมูลได้โดยการคลิกที่ + Add source
ในส่วนของหน้าต่าง Chat จะแสดงเนื้อหาโดยสรุปจากแหล่งข้อมูลที่เราป้อนเข้าไป ซึ่งในส่วนนี้เราสามารถใช้เป็น chatbot เพื่อตอบคำถามเกี่ยวกับเนื้อหาที่เราป้อนเข้าไป คล้ายกับการใช้งาน generative AI chatbot ต่าง ๆ แต่การตอบคำถามจะอยู่ในขอบเขตของแหล่งข้อมูลที่เรากำหนดใน source เท่านั้น
ในส่วนของ Studio จะมีส่วนของ Audio Overview ซึ่งเป็นการสร้าง podcast ในรูปของการสรุปและพูดคุยเกี่ยวกับเนื้อหาที่อยู่แหล่งข้อมูลที่เราป้อนเข้าไป สามารถกด Generate เพื่อสร้างไฟล์เสียง (ใช้เวลาในการประมวลผลตามความยาวของเนื้อหา) ในส่วนของ Notes เราสามารถจดบันทึกข้อความต่าง ๆ ได้โดยกด + Add note หรือสร้าง Study guide เพื่อสรุปเป็นเอกสารแนวทางในการทบทวนเนื้อหา รวมไปถึงเอกสารสรุปเนื้อหา (Briefing doc) คำถามและคำตอบที่น่าสนใจ (FAQ)
ไม่ว่าจะเป็นผู้สอนที่ต้องการถ่ายทอดความรู้ให้คมชัดขึ้น หรือผู้เรียนที่กำลังค้นหาเข็มทิศท่ามกลางกองตำรา การใช้ NotebookLM เข้ามาเป็นเพื่อนคู่คิด จะช่วยให้คุณมีเวลาไปโฟกัสกับสิ่งที่สำคัญกว่า นั่นคือการวิเคราะห์ การสร้างสรรค์ และการตกผลึกทางความคิด เพราะท้ายที่สุดแล้ว เทคโนโลยีที่ดีที่สุด ไม่ใช่เทคโนโลยีที่ทำงานแทนเรา แต่คือเทคโนโลยีที่ช่วยให้เราเก่งขึ้นกว่าที่เคยเป็น