หลักการและแนวทางการการใช้ปัญญาประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น
(Khon Kaen University Artificial Intelligent Principle and Guidance)
ปัจจุบัน เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ (Generative AI) เช่น ChatGPT และ Google Gemini ได้เข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการปฏิบัติงานและการศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่นจึงมุ่งส่งเสริมให้บุคลากรและนักศึกษาประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดังกล่าวอย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด ควบคู่ไปกับการรักษาความรับผิดชอบและจริยธรรมทางวิชาการ
เพื่อให้มีแนวทางปฏิบัติที่ชัดเจนและเป็นไปในทิศทางเดียวกัน มหาวิทยาลัยจึงได้ประกาศใช้ “หลักการและแนวทางการใช้ปัญญาประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น” โดยมีสาระสำคัญจำแนกตามภารกิจด้านต่าง ๆ ดังนี้
1. ด้านการเรียนการสอน
มหาวิทยาลัยส่งเสริมการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในการเรียนการสอนอย่างสร้างสรรค์ ภายใต้เงื่อนไขดังต่อไปนี้
สำหรับผู้สอน: สามารถใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือช่วยออกแบบการสอน สร้างสื่อการเรียนรู้ และการประเมินผล ทั้งนี้ ผู้สอนต้องตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลและรับผิดชอบต่อผลลัพธ์ที่ได้จากปัญญาประดิษฐ์นั้น
สำหรับนักศึกษา: ใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นเครื่องมือสนับสนุนการเรียนรู้และการค้นคว้า
ข้อกำหนดสำคัญ: ห้ามนำผลงานที่สร้างโดยปัญญาประดิษฐ์ทั้งหมดหรือส่วนใหญ่มาส่งเป็นผลงานของตนเอง เว้นแต่จะได้รับอนุญาตจากผู้สอน
ความโปร่งใส: การนำเนื้อหาจากปัญญาประดิษฐ์มาใช้ในรายงานหรือผลงานวิชาการ ต้องมีการอ้างอิงและระบุรายละเอียดการใช้งานอย่างชัดเจน การปกปิดข้อมูลถือเป็นการกระทำที่ขัดต่อความซื่อสัตย์ทางวิชาการ
2. ด้านการวิจัย
นักวิจัยสามารถประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ในกระบวนการวิจัยได้ภายใต้หลักจริยธรรม:
ขอบเขตการใช้งาน: ใช้ช่วยในการทบทวนวรรณกรรม การวิเคราะห์ข้อมูล หรือการร่างผลการวิจัย
ความรับผิดชอบ: นักวิจัยต้องตรวจสอบความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของข้อมูล และต้องรับผิดชอบต่อผลการวิจัยรวมถึงบทสรุปที่ได้จากการวิเคราะห์
สิทธิในผลงาน: ปัญญาประดิษฐ์ไม่สามารถมีสถานะเป็นผู้ประพันธ์ (Author) ในผลงานวิจัยได้ และต้องมีการเปิดเผยรายละเอียดการใช้เครื่องมือปัญญาประดิษฐ์ในส่วนวิธีการวิจัย (Methodology) หรือกิตติกรรมประกาศ (Acknowledgement)
3. ด้านการบริหารจัดการ
บุคลากรสามารถนำปัญญาประดิษฐ์มาใช้เพื่อพัฒนาระบบและเพิ่มประสิทธิภาพการปฏิบัติงานภายใต้เงื่อนไข
การกำกับดูแลโดยมนุษย์: การตัดสินใจหรือกระบวนการที่ใช้ปัญญาประดิษฐ์ช่วย ต้องมีบุคลากรรับผิดชอบในการตรวจสอบและยืนยันความถูกต้องเสมอ
หลักธรรมาภิบาล: การใช้ปัญญาประดิษฐ์ต้องคำนึงถึงความโปร่งใส ความเสมอภาค และปราศจากอคติที่อาจนำไปสู่การเลือกปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม
4. นโยบายด้านความมั่นคงปลอดภัยและข้อมูลส่วนบุคคล
เพื่อความปลอดภัยของข้อมูล (Safety First) ผู้ใช้ต้องปฏิบัติดังนี้
ข้อมูลส่วนบุคคล: ห้ามนำข้อมูลส่วนบุคคลที่มีความอ่อนไหวป้อนเข้าสู่ระบบปัญญาประดิษฐ์ที่เป็นสาธารณะ
ข้อมูลมหาวิทยาลัย: ห้ามนำข้อมูลความลับของมหาวิทยาลัย หรือข้อมูลที่ยังไม่เปิดเผยต่อสาธารณะ ป้อนเข้าสู่ระบบปัญญาประดิษฐ์โดยเด็ดขาด เนื่องจากอาจส่งผลต่อความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ของหน่วยงาน
บทสรุปและบทลงโทษ
มหาวิทยาลัยขอนแก่นมุ่งหวังให้การใช้ปัญญาประดิษฐ์เป็นไปเพื่อการพัฒนาศักยภาพ โดยยึดมั่นในความซื่อสัตย์ทางวิชาการและธรรมาภิบาล กรณีที่มีการละเมิดหรือไม่ปฏิบัติตามแนวทางดังกล่าว มหาวิทยาลัยอาจพิจารณาดำเนินการทางวินัยหรือจรรยาบรรณตามข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง
อ้างอิงจาก: ประกาศมหาวิทยาลัยขอนแก่น (ฉบับที่ 2782/2568) เรื่อง หลักการและแนวทางการใช้ปัญญาประดิษฐ์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น